Ukubulala kwamaduna ezingonyama amaphuphu ezingonyama emndenini asanda kuwuthumba, ngokubaklinya, kugcizelelwa njengokungenaluzwane. Kufanele sibheke kanjani lezi zenzakalo?

Impendulo

Mthandiwe, mzalwane wethu,

Ukuze kubuse ukulunga emhlabeni wezinto eziphilayo, kunikezwe umusa, ukuzwela, noma imizwa/izinzwa, ngokuya ngengqondo, inhliziyo, noma imizwa. Kunjalo nakwizinto eziphilayo ezingenayo ingqondo nenhliziyo.

-ngisho noma kungokungazi-

kunikezwe umuzwa wozwelo, isiphiwo. Izindlela izilwane ezifana nezingonyama eziziphatha ngayo kubantwana bazo, njengamakati nezinkukhu, zibonisa ngokusobala lo muzwa wozwelo.

Asikho isiqiniseko sokuthi ulwazi olukumbuzo luyiqiniso kangakanani, noma ukuthi luyisisekelo esingaguqukiyo njengomthetho—okungenani okwamanje. Uma kunjalo, lokhu kuyoba yisenzo esiphambene nemizwa yabo yozwelo, ngakho-ke kuyoba yisenzo esibi kubo, futhi ngosuku lokwahlulela…

“lapho imvu engenazimpondo ithathelwa ilungelo layo imvu enezimpondo”


(Tirmidhi, Qiyama, 2)

Kukhona futhi ukushintshisana ngamalungelo phakathi kwalezi zingonyama ngaphansi kwesisekelo sobuhleli nobulungiswa.

Ngaphezu kwalokho, labo abangayigcini imithetho yendalo ebekwe nguNkulunkulu, njengoba uBediuzzaman Hazretleri naye asho, bayothola isijeziso sabo emhlabeni:


“Esimweni esibiheka umuntu noma izilwane ezingenacala, izinhlekelele, izinsizi, ukuqonda komuntu

(ingqondo yakhe)

Kukhona izizathu nezinhloso ezithile angazazi. Nokho, imithetho ye-Sharia yendalo, ehlanganisa izimiso zentando kaNkulunkulu, ayincikanga ekubeni khona kwengqondo ukuze isetshenziswe entweni engenangqondo. Izinhloso zale Sharia zibheka inhliziyo, imizwa, kanye namakhono. Izenzo ezivela kulokhu zihlolwa futhi zihlawuliswe ngemithetho yale Sharia.


“Ngokwesibonelo, uma ingane ibulala inyoni noma impukane eyitholile, isuke iphambene nomthetho wemvelo, okungumthetho wozwelo. Ngakho-ke, uma iwa phansi bese ikhanda layo liyaphuka, isuke ikufanele. Ngoba leli bhadi liyisijeziso salokho kuphambana.”


“Noma ingwe yensikazi, inganakile ukuthi inothando olukhulu kangakanani ngezingane zayo, ingase idabule umntwana we-gazelle ukuze yondle izingane zayo. Ngokulandelayo, ibulawa ngumzingeli. Ngakho, ngenxa yokuthi yaphikisana nomuzwa wothando nokuvikela, yahlupheka ngendlela efanayo ne-gazelle.”




(Mesnevi-i Nuriye, Katre,-son-Nokta).


Ukuze uthole ulwazi olwengeziwe, chofoza lapha:


– Kuthiwa ngosuku lweqiyama, imvu engenampondo izothatha ilungelo layo kuleyo enezimpondo. Ngicela ukuchaza le hadith?


– Ngicela ukwazi ngokuphathelene nokuthola kwazo izilwane ukudla kwazo kanye nobulungiswa mayelana nobudlova phakathi kwazo?


Ngiyabingelela ngithandazela…

UbuSulumane Ngemibuzo

Imibuzo Yakamuva

Umbuzo Wosuku