Ndugu yetu mpendwa,
Kwanza, tueleze kwamba, katika zama za Mtume, mashetani hawakuzunguka mitaani kwa namna ambayo kila mtu angewaona. Kutokana na hadithi zinazohusiana, inaeleweka kwamba baadhi ya watu waliwaona kwa namna ya mtu mmoja mmoja. Kwa mfano, kama ilivyoripotiwa na Bukhari, Bwana Abu Hurayra (kwa muhtasari wa hadithi ndefu) alisema:
“Mtume (saw) aliniteua kuwa msimamizi wa zaka ya Ramadhani. (Usiku mmoja) mtu mmoja alikuja kwangu na kuanza kuchukua tende za zaka. Nikamshika na kusema:
“Naapa kwa Mwenyezi Mungu, hakika nitakupeleka kwa Mtume wa Mwenyezi Mungu.”
nikasema. Baada ya kusema kuwa yeye ni maskini na hatakuja tena, nikamwachilia. Asubuhi nilipofika kwa Mtume,
“Ewe Abu Hurayra, mfungwa wako alifanya nini usiku uliopita?”
alisema. Nami nikasema:
‘Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu, alilalamika kwa sababu ya umaskini mkubwa na idadi kubwa ya familia yake. Nami nikamhurumia na kumwachilia.’
Nikasema. Mtume wa Mwenyezi Mungu:
‘Hakika amekudanganya, na atakuja tena hivi karibuni.’
akasema. Hatimaye, jambo hili likarudiwa mara mbili zaidi. Mara ya tatu, nilipomwambia kuwa sitamwacha tena,
‘Nitakufundisha baadhi ya mambo, na pindi utakapoyasoma, Mwenyezi Mungu atakufaidisha kwayo.’
alisema… na akaeleza hivi:
‘Ukisoma Ayetel-Kürsi kabla ya kulala, Mwenyezi Mungu atakuwekea ulinzi, na wao watakulinda mpaka asubuhi, na mashetani hawatakukaribia.’
Akasema, ndipo nikamwachilia.Alipofika asubuhi, Mtume wa Mwenyezi Mungu aliniambia:
“Mfungwa alifanya nini jana usiku?” alisema.
Nami nikaeleza jambo hilo. Akasema:
“Mfungwa huyu ni mwongo sana, lakini amekuambia ukweli. Je, unajua ni nani amekuwa akikuangaisha kwa siku tatu? Ni shetani aliyevaa sura ya mwanadamu.”
(Bukhari, Wakala, 11)
Katika zama za manabii, kuonekana kwa shetani kulikuwa kama kuondoa vumbi kwenye madirisha ya ghaibu kwa wale waliokuwa wameingia dini mpya, na kuongeza imani yao. Katika zama za Mtume Muhammad (saw), waumini walikuwa wakimuona shetani, kama vile walivyokuwa wakimuona malaika/Jibril. Hii hali huenda ilikuwa ni neema ya Mwenyezi Mungu kwa watu. Kwa sababu, walikuwa na nabii ambaye wangeweza kumshauri mara moja. Walikuwa wakipata tafsiri ya matukio waliyomueleza na imani yao iliongezeka.
Zaidi ya hayo, katika mfumo wa uaguzi na njia zingine za kutoa habari za ghaibu zilizokuwepo kabla ya Uislamu, jini na shetani, kabila la jini, walikuwa na jukumu kubwa. Dini ya Kiislamu ilifunga njia hii, lakini kama ilivyo katika kila jambo, mbinu ya taratibu na kanuni ya maendeleo ilifanya kazi. Kwa sababu hiyo, kufungwa kwa njia hii kulikuwa kwa hatua kwa hatua. Kufungwa kwa mlango kwa ghafla hakukuwezekana, na hivyo kutoa nafasi kwa shetani kuonekana mara kwa mara. Labda hekima muhimu ya hili ni kuonyesha kuwa shetani na jini ndio walikuwa wakitumika na waganga, ili waganga wa zamani na wale waliokuwa wakisikia sauti kutoka kwa sanamu zao wajue ukweli wa jambo hili, na pia ili jamii mpya ya Waislamu wajue ukweli wa habari za ghaibu na kuepuka njia hizo ambazo uongo wake ulikuwa mwingi kuliko ukweli.
Hakika, hata katika zama hizi za mwisho, ambazo zina uwezekano mkubwa kuliko ule wa unabii wa kabla ya Uislamu, kuna uwezekano wa majini na shetani kuonekana waziwazi kwa baadhi ya watu. Hata kuna hadithi zinazosema kuwa watatembea mitaani wakiwa wamejigeuza sura za watu mbalimbali.
Salamu na dua…
Uislamu kwa njia ya maswali