– آیا گرفتن یا دادن ربا (بهره) در خارج از سرزمین اسلامی (دارالحرب) حرام است؟
– آیا در یک کشور غیرمسلمان، ربا جایز است؟
– ما در هلند زندگی میکنیم و خانهای خریدهایم. این خانه را با گرفتن وام از بانک و پرداخت سود آن به صورت ماهانه خریدهایم. حکم شرعی آن چیست؟
برادر/خواهر گرامی ما،
به نظر امام اعظم و امام محمد، برای مسلمانی که در سرزمینی غیرمسلمان زندگی میکند، جایز نیست که مسلمانان را فریب داده و اموالشان را بدزدد یا غصب کند، و همچنین جایز نیست که اموال غیرمسلمانان را بدزدد یا غصب کند. زیرا دین اسلام، دین تسامح و فضیلت است و خیانت، فریب و اعمال غیراخلاقی و زشت را در همه جا حرام میداند.
اما برای مسلمانی که در سرزمین کفر زندگی میکند، گرفتن ربا از غیرمسلمان اشکالی ندارد. زیرا به نظر آنان، گرفتن ربا خیانت محسوب نمیشود، بلکه امری عادی است.
نه در سرزمین اسلام و نه در سرزمین کفر، گرفتن آن جایز نیست. در داد و ستد، در پیمانه و در وزن، باید با غیرمسلمانان همان رفتاری را کرد که با مسلمانان میشود.
حتی اگر کسی به عنوان مثال به اروپا سفر کند و در آنجا چیزی متعلق به دولت یا شخص دیگری پیدا کند، موظف است آن را به صاحبش تحویل دهد.
سخن امام اعظم و محمد ارجح است. زیرا اگر مسلمانی پول خود را مثلاً در یک بانک آلمانی بگذارد، آنها پولش را به کار انداخته و سود فراوان به دست خواهند آورد، و اگر صاحب پول سودش را نگیرد، چیزی به جیبش نخواهد رسید، و افزون بر آن، مورد استهزاء غیرمسلمانان قرار خواهد گرفت.
به نظر امام اعظم و امام محمد، در مورد اینکه آیا یک مسلمان که در سرزمین کفر زندگی میکند، میتواند از یک غیرمسلمان ربا بگیرد، اشکالی وجود ندارد:
بر اساس حدیث شریف است.
از آنجا که شهروندان ما در خارج از کشور بر اساس این حدیث و نظر مذهب حنفی عمل می کنند، اعمال آنها حلال است.
برای اطلاعات بیشتر، کلیک کنید:
با سلام و دعا…
اسلام در پرتو پرسشها
نظرات
رسول الله (ص) در خطبه وداع فرمودند: «هر نوع ربا برداشته شده است». ایشان، رحمت للعالمین، فرمودند: «در هر جا که باشید، ربا نگیرید و ندهید». به خدا بسپارید.
ما میخواهیم به دلیل حساسیت موضوع نسبت به ما، کاملاً مطمئن شویم.
لطفاً به عنوان یک خانواده که در خارج از کشور خانه خریدهایم، به طور واضح به این سؤال پاسخ دهید. ما به عنوان مسلمانانی که در سرزمینی غیرمسلمان زندگی میکنیم، از غیرمسلمان ربا نمیگیریم، بلکه به غیرمسلمان ربا میپردازیم. آیا ما نکته ظریفی را درک نکردهایم یا با همان دیدگاه عمل خواهیم کرد؟ لطفاً پاسخ دهید. متشکرم.
بر اساس حدیثی که امام اعظم به آن استناد کرده است، گرفتن ربا از غیرمسلمان یا دادن ربا به او حرام نیست.
هلند یا آلمان یا هر کشور اروپایی دیگر، کشوری غیرمسلمان است، اما آیا در عین حال دارالحرب هم محسوب میشوند؟ هنوز برایم سوال است. آیا این کشورها همچنان در رده دارالحرب قرار میگیرند؟ جنگی در کار نیست، یا به ظاهر جنگی وجود ندارد، پس معیار چیست؟
خداوند از شما راضی باشد.
به نظر من، نظر مذاهب دیگر و امام ابویوسف درستتر است. ربا، شراب، قمار و گوشت خوک در همه جا حرام است. دقت کنید که در اینجا گفته میشود: “چون به نظر آنان ربا گرفتن خیانت محسوب نمیشود، بلکه امری عادی است”. حال اگر کسی از این استدلال استفاده کند و بگوید: “پس من هم زنا کنم، چون به نظر آنان زنا عیب نیست” یا “من هم با لباس شنا به ساحل دریا بروم، چون به نظر آنان عادی است”، آنگاه ما هرگز از این مخمصه رهایی نخواهیم یافت. نباید دارالحرب (سرزمین ظلم) را با سرزمین غیرمسلمان (سرزمین صلح) اشتباه گرفت. حتی به حضرت عمر خبر میرسید که فلان مسلمان به غیرمسلمانان شراب میفروشد. حضرت عمر با همین لحن واکنش نشان داد: “خداوند او را لعنت کند، آیا او نمیداند که خداوند گوشت خوک را بر بنیاسرائیل حرام کرد، اما آنان خرید و فروش آن را بر خود حلال کردند”. پس معلوم میشود که این گرایش حتی در آن زمان هم شروع شده بود. مسلمان باید در همه جا هویت خود را آشکار کند. اگر این کار را نکنیم، آنگاه ما هم مثل بنیاسرائیل مسلماننما به یهودیشدن میافتیم. نباید فراموش کرد که خرید خانه و ماشین از نیازهای ضروری است، و اگر در سرزمین غیرمسلمان زندگی میکنید و راه دیگری برای تأمین مسکن وجود ندارد، آنگاه ضرورتها مباح میشوند.
ابتدا اصطلاحات “سرزمین اسلام” و “سرزمین جنگ” را به طور خلاصه تعریف کنیم.
سرزمین اسلامی، سرزمینی است که تحت حاکمیت مسلمانان قرار دارد و مسلمانان در آن با امنیت زندگی کرده و فرائض دینی خود را به جا میآورند.
اما در مورد جنگ، قضیه کاملاً برعکس است. بر اساس اسلام، مسلمانان موظفند به پیمانهایی که با ملتها و دولتها بستهاند، پایبند باشند، مگر آنکه طرف مقابل پیمان را نقض کند.
آيات زير به اين موضوع روشنايي مي بخشند: • صلح هميشه خير است. (سوره نساء، آيه 128) • و اگر از جنگ دست بردارند، بدانيد كه خدا آمرزنده و مهربان است. (سوره بقره، آيه 192) • و اگر دست بردارند، پس جز بر ستمگران، دشمنى و تجاوزى نيست. (سوره بقره، آيه 193)
بنابراین، ما نمیتوانیم علیه کشورها و دولتهایی که با آنها در صلح و توافق به سر میبریم، اعلان جنگ کنیم. به این مکانها، سرزمین صلح گفته میشود. یعنی حتی اگر سرزمین کفر هم باشد، چون با آنها در صلح و توافق هستیم، نمیتوانیم آن را سرزمین جنگ بنامیم. (ر.ک. عمر نصوحی بیلمن، حقوق اسلامی، جلد سوم، صفحه ۳۹۴)
در این راستا، به مکانهایی که با آنها توافق و صلح داریم و در صلح و آرامش با هم زندگی میکنیم، مانند آلمان، سرزمین صلح و آرامش گفته میشود.
از آنجا که سرزمینی که در آن صلح برقرار است، دولت اسلامی نیست، گرفتن یا دادن ربا از غیرمسلمانان از نظر امام اعظم حرام نیست.
پس اگر در این مورد از امام یوسف تقلید کنیم چه میشود؟ آیا در معاملات ما ربا حرام میشود؟
یا آن سه مذهب دیگر چه خواهند کرد؟ آیا آنان در این مورد از مذهب تقلید کرده و بر اساس فتوای امام اعظم عمل خواهند کرد؟
کسانی که در این مورد از امام اعظم پیروی نمیکنند، در سرزمینی که سرزمین اسلامی نیست، گرفتن یا دادن ربا از/به غیرمسلمانان بر آنان حرام است. این حکم برای پیروان سه مذهب دیگر نیز صادق است.
در مورد موضوع تقلید:
تقلید، عمل کردن به فتوای مجتهدی در یک یا چند مسئله، بدون دانستن دلیل آن فتواست. برای تقلید، لازم نیست چیزی به زبان آورده شود، نیت قلبی کافی است. تقلید برای مجتهد حرام است، اما برای غیرمجتهد تقلید از مجتهدی واجب است. هر عاقل و بالغی که به عمل و طاعت الهی روی میآورد، در ابتدای امر، در تقلید از یکی از چهار مذهب موجود، مختار است. سپس هر زمان که بخواهد، میتواند به طور موقت یا دائم به مذهب دیگری رجوع کند.
تقلید شش شرط دارد:
1- برای تقلید از مذهبی در یک مسئله، لازم است شرایط و واجبات آن مذهب در آن مسئله را دانست. مثلاً: اگر یک شافعی بخواهد در مورد وضو از مذهب حنفی تقلید کند، باید شرایط و واجبات وضو را بر اساس مذهب حنفی بداند و به آنها عمل کند.
۲- عدم وقوع آن پس از وقوع حادثه. یعنی تصمیم به تقلید قبل از وقوع حادثه.
3- تقلید کردن بر اساس دلیلی مشروع باشد، نه برای خوشگذرانی و راحت طلبی.
4- تقلید از مجتهد مطلق، مانند شافعی و حنفی، یا مجتهد فی المذهب، مانند ابویوسف و محمد و مزنی، یا مجتهد فی المسائل، مانند کرخی و نووی.
٥- عدم تلفيق: مثلاً اگر کسی با تقلید از مذهب شافعی، یک دهم سر خود را مسح کند نه یک چهارم آن را، و سپس با تقلید از مذهب حنفی، دستش به زن نامحرم بخورد و با این حال نماز بخواند، نمازش صحیح نیست. زیرا وضویش نه بر اساس مذهب شافعی و نه بر اساس مذهب حنفی درست نیست.
۶- کسی که از یک مذهب تقلید میکند، نباید با حکم قدیمی آن مذهب مخالفت کند.
هرچند علمایی چون ابن شرف البارزی و ابن عزّ بن عبدالسلام گفتهاند که تقلید از مذهب معینی لازم نیست، اما اکثر علما بر لزوم تقلید از مذهب معینی تأکید دارند. با این حال، عوام به دلیل عدم تمییز در مسائل فقهی، بر اساس فتوای مفتی عمل خواهند کرد.
آیا ترکیه دارالحرب است؟
آیا ربا در ترکیه مجاز است؟
چگونه باید نماز جمعه را بخوانیم؟ آیا فقط خواندن دو رکعت فرض نماز جمعه کفایت میکند؟
1- ترکیه دارالحرب نیست.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این مورد، اینجا را کلیک کنید.
۲- نماز جمعه بر هر مرد مسلمان بالغ و عاقل واجب است. لذا حتماً باید خوانده شود. نماز جمعه دو رکعت فرض دارد. کسی که آن را به جا آورد، فرض را ادا کرده ولی از ثواب سنتها محروم میماند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این مورد، اینجا را کلیک کنید.
به نظر من، ما باید خودمان را به اسلام شبیه کنیم، نه اسلام را به خودمان.
آیا پیامبر اکرم (ص) نفرمودند: “هر نوع ربا زیر پای من است!”؟
ما (چه استاد باشیم، چه عالم دینی یا یک مسلمان معمولی) چه کارهایم که بخواهیم با این مخالفت کنیم؟
ربا حرام است، خرید خانه با ربا حرام است، خرید خانه با سود بانکی حرام است، خرید خانه با سیستم وام مسکن حرام است، خرید خانه با سیستم رهن حرام است و الی آخر…
دوستان، لطفا شبیه اسلام باشیم.
ممنون
فهمیدم: خدا از شما راضی باشد.
مسئله ربا در این زمان، امتحانی جدی برای مؤمنان است. اگر بگوییم که گرفتن ربا در شهرهایی که غیرمسلمانان در آن زندگی میکنند جایز است، اما در کشور ما که با اسلام اداره نمیشود و دارالاسلام نیست، حرام است، به نظر من با سخنان قبلی خود تناقض خواهیم داشت. به عنوان یک مؤمن که در آلمان به دنیا آمده و بزرگ شدهام، نظر من این است که در تبلیغ اسلام به بشریت، نباید رفتاری را به نمایش بگذاریم که با اصول بیان شده در آیات و احادیث در تضاد باشد. مثلاً اگر یک آلمانی به ما بگوید: “دین شما به شدت ربا را حرام کرده، اما تو از من ربا میگیری”، آیا ما باید بگوییم: “گرفتن ربا از شما جایز است”؟ حق همواره حق است. باطل همواره و برای هر کس باطل است.